AstroOlympic

ช่วงนี้ ถ้าเห็นผมอัพบลอกบ่อยนี่คงเป็นเพราะเครียดจากงานกับกองหนังสือน่ะครับ ส่วนการเมืองช่วงนี้ No comment ครับ แฮะๆ (เอือมทั้งสองฝ่ายจนปวดตับและเบื่อหนังสือพิมพ์ ทีวี ยิ่งเครียดยิ่งปวดหัวน่ะครับ แต่ยังไงผมก็ขอไว้อาลัยกับผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์การปะทะที่ผ่านมานะครับ) เอาล่ะๆ มาต่อกันเรื่องแนะนำดาราศาสตร์โอลิมปิกเลยดีกว่า (ตอนที่แล้ว ที่นี่ครับ)

4. พื้นฐานทางคณิตศาสตร์ ฟิสิกส์ และดาราศาสตร์ที่ควรมี ได้แก่อะไรบ้าง??

ด้านคณิตศาสตร์ (แค่ใช้ได้ก็พอ)

- เรขาคณิต (สามเหลี่ยม,สามเหลี่ยมคล้าย,ทรงกลม,วงกลม,วงรี,ภาคตัดกรวย)

- ตรีโกณมิติ (ถึงกฏของ sin,กฏของ cos ,วงกลมหนึ่งหน่วย)

- ฟังก์ชั่น exponential และ logarithm

- ปริมาณเวกเตอร์ และปริมาณสเกลาร์

- แคลคูลัสเบื้องต้น (เฉพาะ ม.ปลาย)

ด้านฟิสิกส์ (แค่ใช้ได้ก็พอ)

- เลขนัยสำคัญ

- การเคลื่อนที่ในแนวเส้นตรง (การกระจัด,ระยะทาง,เวลา,ความเร็ว,ความเร่ง)

- การเคลื่อนที่ใน 2 หรือ 3 มิติ (การเคลื่อนที่เป็นวงกลม)

- กฏการเคลื่อนที่ของนิวตัน (แรงและกฏ 3 ข้อของนิวตัน)

- งาน-พลังงาน (กฏการอนุรักษ์พลังงาน,พลังงานจลน์,พลังงานศักย์โน้มถ่วง)

- โมเมนตัม การดล และการชน

- การหมุน (โมเมนต์ ทอร์กและโมเมนตัมเชิงมุม)

- ความโน้มถ่วง

- แสง (เลนส์ ,กระจก ,การสะท้อน ,การหักเห)

- คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (ความยาวคลื่น,ความถี่คลี่น,การประยุกต์ใช้,สเปกตรัม)

- การแผ่รังสีของวัตถุดำ

ด้านดาราศาสตร์

- ทรงกลมท้องฟ้าและกลุ่มดาว (ทิศ,การขึ้น - ตกของดวงดาว,พิกัดของวัตถุท้องฟ้า เป็นต้น)

- ปรากฏการณ์ท้องฟ้า (อุปราคา,ดาวเคราะห์ชุมนุม,น้ำขึ้น-น้ำลง,ฤดูกาล,ดวงอาทิตย์เที่ยงคืน เป็นต้น)

- ระบบสุริยะ (กฏของเคปเลอร์ ,การโคจรและการเคลื่อนที่ของดาวเคราะห์ ,สมบัติของวัตถุในระบบสุริยะ ,Elongation เป็นต้น)

- ดาวฤกษ์ และระบบดาวฤกษ์ (สเปกตรัม ,ชนิด หรือความสว่างของดาว, parallax ของดาวฤกษ์)

- กาแล็คซี่และจักรวาล (ประเภทของกาแล็คซี่ ,กฏของฮับเบิล)

- ความรู้เกี่ยวกบกล้องโทรทรรศน์ (ประเภทของกล้องโทรทรรศน์หรือขาตั้งกล้อง ,การคำนวณเกี่ยวกับกล้อง)

ที่ผมกล่าวมานี้คือ ภาพรวมคร่าวๆของสิ่งที่เราจะได้ใช้ในการสอบครั้งที่ 1 จนถึงในค่ายดาราศาสตร์ 1 ซึ่งทางมูลนิธิ สอวน. ได้ระบุรายละเอียดของหลักสูตรดาราศาสตร์ที่จะมีในค่ายดาราศาสตร์ 1 และ 2 ไว้ในเพจเก่าของมูลนิธิ สอวน. โดยเป็นหลักสูตรที่วางไว้ในปี 2548 (ดังนั้น ผมไม่ทราบว่าหลักสูตรปัจจุบันจะเปลี่ยนแปลงไปมากน้อยแค่ไหนแล้ว)

5. พอจะแนะนำหนังสือไว้อ่านประกอบไหม??

สำหรับคณิตศาสตร์ ใช้หนังสือของกระทรวงศึกษาธิการก็พอ

สำหรับฟิสิกส์ ใช้หนังสือของกระทรวงศึกษาธิการ หรือถ้าอยากหาโจทย์ทำเยอะๆ แนะนำหนังสือฟิสิกส์ ระดับอุดมศึกษาครับ (แค่ฟิสิกส์ ปี1 พอ)

สำหรับดาราศาสตร์ ยอมรับเลยว่าหนังสือดาราศาสตร์บ้านเรายังมีน้อยอยู่ แต่ก็มีดีๆหลายเล่มอยู่เหมือนกัน

- ภาษาไทย

1. หนังสือ "เอกภพ : เพื่อความเข้าใจในธรรมชาติของจักรวาล"
เขียนโดยคุณวิภู รุโจปการ สำนักพิมพ์นานมีบุ๊คส์

ผมคิดว่าหนังสือเล่มนี้อ่านเข้าใจง่าย ภาพประกอบสวยๆเยอะ และอ่านได้ทั้งเด็ก (ตั้งแต่ ม.ต้น) ถึงผู้ใหญ่ครับ ไม่จำเป็นต้องเป็นคนที่จะเข้าหรือเคยผ่านดาราศาสตร์โอลิมปิก ผู้ใหญ่ทั่วไปก็อ่านได้ครับ

2. เอกสารประกอบวิชาดาราศาสตร์พื้นฐาน ของโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์

อ.กันต์ธนากร น้อยเสนา ที่เคยอยู่สาขาฟิสิกส์ของที่นี่ได้จัดทำขึ้น ลองใช้อากู๋ google ค้นว่า "mwit astronomy"ดูก็ได้ครับ

3. หนังสือวิชาดาราศาสตร์พื้นฐาน ดาราศาสตร์ และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ ของภาควิชาฟิสิกส์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

มีเป็นรูปแบบสแกนออนไลน์อยู่ครับ search จากอากู๋ว่า "e-book รามคำแหง" แล้วลองค้นดูในนั้นนะครับ (รหัสรายวิชาหนังสือที่ผมว่ามานี้ เป็นตัวอักษรภาษาอังกฤษ 2 ตัวแรกของ "ฟิสิกส์"ครับ)

- ภาษาอังกฤษ

หนังสือ textbook ที่ชื่อว่า "Introduction Astronomy" หรือ "Foundation Astronomy" ลองหาๆดูตามห้องสมุดมหาวิทยาลัย เช่น ห้องสมุดภาควิชาฟิสิกส์ จุฬาฯ, สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นต้น หรือร้านนำเข้าหนังสือต่างประเทศ เช่น ศูนย์หนังสือจุฬาฯ พยายามเลือกหนังสือที่ดูรูปประกอบแล้วอธิบายเข้าใจครับ ไม่ใช่มีแต่ตัวหนังสือทั้งเล่ม

6. พอมีแนวข้อสอบเก่าไหม??

ผมเองก็ไม่มีครับ แต่เท่าที่เคยเห็นในอินเตอร์เนต เวบไซต์ของศูนย์ สอวน. ดาราศาสตร์บางแห่ง ก็ลงข้อสอบเก่าไว้ครับ (แต่ไม่รู้ปัจจุบันยังมีไหมนะ เพราะที่เคยเห็นนั้นก็หลายปีมาแล้ว)

7. ค่ายดาราศาสตร์โอลิมปิกให้อะไรบ้าง??

- ฝึกความอดทนในการเรียน (เรียน 8.30-12.00,13.00-16.30 น. ในห้องเรียนเย็นๆ น่านอนยิ่งนัก และสาขาดาราศาสตร์จะใช้พลังงานเยอะกว่าสาขาอื่นหน่อย เพราะมีภาคกลางคืนด้วยครับ (ถึงราวๆ 3 ทุ่ม)

- ได้ประสบการณ์การใช้กล้องโทรทรรศน์ และฝึกดูดาวบนท้องฟ้าจริง

- ทำให้ได้รู้ว่าดาราศาสตร์นี่เขาเรียนอะไรกัน?? ดูดาวอย่างเดียวหรือเปล่า??

- อาหาร,อาหารว่าง,แผนที่ดาว,เอกสารอ่านประกอบ ฟรี!!! (สำหรับคนที่ติดค่ายดาราศาสตร์นะครับ) บางทีอาจารย์ใจดีเลี้ยงขนมด้วยล่ะ

- ที่สำคัญที่สุด คือ มิตรภาพ กับเพื่อนๆ รุ่นพี่ รุ่นน้องในค่าย เพราะในค่ายมีเพื่อนๆ จากหลายๆโรงเรียน รวมถึงพี่ staff ใจดี ทำให้เป็นการเปิดสังคมใหม่ของเรา มีเพื่อนกลุ่มใหม่นอกเหนือจากโรงเรียนตัวเองไปในตัวครับ

(รวมถึงได้เล่นเกมต่างๆ และกิจกรรมที่ใช้ความสามารถด้านคณิตศาสตร์ กับแผ่นกระดาษ 52 ใบ ผมเองก็ชอบทำเป็นประจำครับ โดยเฉพาะ Killer,Slave&ตอแหล หึๆๆ)

ใครคิดว่าในค่ายดาราศาสตร์โอลิมปิกจะมีแต่บรรยากาศเคร่งเครียด จากบรรดาเนิร์ดๆ ไม่จริงเลยครับ ออกจะเฮฮาปาร์ตี้ด้วยซ้ำไปครับ

- ถ้าใครติดค่ายดาราศาสตร์ลึกๆไปได้ เช่น เป็นตัวแทนศูนย์ไปสอบดาราศาสตร์ระดับชาติ หรือติดค่ายดาราศาสตร์ 2 ทางคณะวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยต่างๆ จะมีโควต้ารับเข้าเป็นนักศึกษา และบางแห่งมีทุนการศึกษาให้ด้วย (แต่คณะอื่น ผมไม่ทราบครับ) ซึ่งคณะวิทย์ของแต่ละมหาวิทยาลัย จะมีเงื่อนไขหรือคุณสมบัติในการรับเข้าโควต้าอาจแตกต่างกันไปบ้างครับ ใครสนใจต้องลองไปค้นดูในเวบคณะวิทย์ของแต่ละมหาวิทยาลัยดูครับ

แต่ถ้าหากเข้ารอบลึกได้เป็นตัวแทนประเทศไปแข่ง IOAA ทางรัฐจะออกทุนเรียนต่อต่างประเทศให้ หากสนใจเรียนต่อด้านดาราศาสตร์ในระดับมหาวิทยาลัยครับ



คิดว่าที่แนะนำไปทั้งหมดนี้น่าจะเป็นการแนะนำคร่าวๆครบทุกด้านของดาราศาสตร์โอลิมปิกแล้วนะครับ ถ้าใครเคยผ่านค่ายดาราศาสตร์โอลิมปิกแล้วเห็นว่ามีแง่มุมไหนที่ผมยังไม่แนะนำ ก็ comment ได้ครับ ส่วนที่ผมแนะนำไป ผมว่าคงเป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจดาราศาสตร์โอลิมปิก ไม่ว่าจะเป็นคุณครูหรือนักเรียนได้บ้างไม่มากก็น้อยครับ สวัสดีครับ